مبانی جغرافیای سیاسی شهر

  • PDF

مبانی جغرافیای سیاسی شهر

مؤلف: مسلم نامدارزاده

نشر انتخاب

جغرافياي سياسي از اساسی ­ترین  شاخه هاي جغرافياي انساني است كه  از روابط و کنش متقابل جغرافيا و سياست در راستای چگونگی سازماندهی سیاسی فضا برای مدیریت ساختاری بهینه پدیده های فضایی مطالعه می ­کند  مقياس مطالعات دانش جغرافياي سياسي از كوچكترين واحد سياسي فضا (روستا، شهر) تا بزرگترين واحدهاي سياسي فضا از ( كشورها، سازمان هاي سياسي بين المللي و قاره ها) را در برمي گيرد. شهرها به عنوان پدیده­ای فضایی در عالم واقع دارای فضای جغرافیایی مشخص می باشند که از بعد سیاسی برخوردارند و تجلی و کانون جغرافیای قدرت و ثروت به شمار می آیند. کنش­ های فضایی عوامل و مناسبات شهری از قبیل  امنیت شهر، نقش مراکز اداری- سیاسی،  تمرکزگرایی کلان­شهرها، مناطق ملال­ آور شهری،  تصمیمات نهادی- محلی،  مهاجرین شهر،  قلمرو خواهی، انتخابات و فعالیت احزاب سیاسی ، هویت شهری،  جهانی شدن و شهرهای جهانی،  اقتصاد سیاسی شهر، توسعه پایدار شهر، منابع حیاتی شهر، آلودگی زیست­ محیطی شهر و ... از دلایل اساسی توجه جغرافیدانان سیاسی به پدیده شهر می­ باشد.

جغرافیدانان سیاسی در  مطالعه شهر به طور مشخص به نحوه مدیریت اداره شهر  در پیوند با ساختار سیاسی کشور و اینکه برنامه­ های اقتصادی، اجتماعی، عمرانی و فرهنگی در شهر به چه میزان از سیاست های اعمال شده از سوی حکومت تاثیر می پذیرد و چه نوع اثرگذاری هایی را در زندگی شهروندان و فضای شهری برجای می­ گذارد توجه می­ کنند.بر این پایه جغرافیای سیاسی شهر پدیده­ های سیاسی- فضایی شهر را در کانون مطالعات خود قرار داده و نقش فرایندها و تصمیم گیری­ های سیاسی حکومت را در  اداره امور شهر، هدایت، شکل دهی فضا و سازمان فضایی شهر مورد توجه قرار می دهد. به عبارت دیگر جغرافیای سیاسی شهر از جمله گرایش های نوپا در جغرافیای سیاسی است که فرایندها و پیامدهای فضایی برخاسته از تعامل میان سه عنصر سیاست، جغرافیا و شهر را بررسی می کند.

در همین راستا کتاب حاضر که در قالب 4 فصل تدوین شده است  سعی کرده است بر پایه نظریه­ ها و مباحث اندیشمندان حوزه جغرافیای سیاسی و شهری به  انسجام بخشی به این گرایش نوپا در جغرافیای سیاسی بپردازد.

فصل اول به  تدوین مطالب پیرامون قلمرو مفهومی جغرافیای سیاسی، شهر و شهروندی، جغرافیای سیاسی شهر و ... پرداخته شده در فصل دوم کتاب واکاوی جغرافیای سیاسی شهر در رویکردهای شناختی مدنظر بوده است  فصل سوم هم تا حد امکان بر پایه اساسی­ ترین مفاهیم پیرامون جغرافیای­ سیاسی شهر تدوین شده است و بالاخر در فصل چهارم از ژئوپلیتیک و نسبت آن با شهر و مولفه­ های قدرت در شهر بحث شده است.