نگرشی نو به ژئوپلیتیک خاورمیانه (بنیان‌ها، نظریه‌ها و کنشگران)

  • PDF

خاورمیانه یا اصطلاح درست‌تر جغرافیایی آن، غرب و جنوب غرب آسیا، فضایی است که واجد همه واقعیت‌های سرنوشت‌ساز بشر است، از پیدایش تمدن و جوشش ادیان بزرگ الهی گرفته تا غنی بودن از مکنابع استراتژیک و جایگاه ژئواستراتژیک. مجموعه این واقعیت‌های ایدئولوژیک و جغرافیایی، باعث شده است تا تقریبا هیچ کتاب، نظریه، مکتب یا اندیشه سیاسی را نتوان یافت که درباره این منطقه قلم فرسایی نکرده باشد. به تاسی از همین واقعیت‎ها، کتاب پیش رو با در نظر گرفتن پسامدرنیسم به مثابه یک کلیت، درصدد بازشناسی و کاربردی سازی نظریه‌ها و مفاهیم متاخر در جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی بوده و همه این مفاهیم و نظریه‎ها را در ظرف بحرانی خاورمیانه تحلیل کرده است. در این کتاب، نظریه گفتمان و گفتمان‎های ژئوپلیتیک، پساساختارگرایی، نورفتارگرایی، نقش دیاسپورا و ارتباط آن با قلمروخواهی، تقابل سوژه‌ها و ساختارهای ژئوپلیتیک و تفاسیر ایدئولوژیک در بعد سرزمینی به مثابه ترجمانی از ناسیونالیسم پرداخته شده است و پژوهشگران را در خوانشی جدید از ژئوپلیتیک غرب آسیا یاری می‌رساند. این اثر برای اولین بار با استعانت از نظریه گفتمان لاکلائو و موفه، مفاهیم سوژگی ژئوپلیتیک  و موقعیت ژئوپلیتیک و دیالکتیک ساختار/ کارگزار، ساختاریابی گیدنز، نظریه میدان پیربوردیو و رئالیسم انتقادی روی باسکار، نظریه‌های پساساختارگزایی ژیلدلوز، اهمیت فرهنگ و ساخت نرم‌افزاری در نورفتارگرایی، ادبیات جدیدی از علم ژئوپلیتیک ارائه داده است.

کتاب حاضر با نگاهی چند رشته‎ای و بین رشته‎ای و ترکیب متغیرهای مختلف از رشته‎های مختلط و با نگاهی بکر که حاصل یک دهه تحقیق میدانی و تئوریک خالقان آن است، نوعی روش‌شناسی بدیع را بر اختیار پژوهشگران و اساتید رشته ژئوپلیتیک، روابط بین‌الملل و جامعه‌شناسی قرار می‌دهد. به هر روی آنکه کتاب حاضر در شش فصل و به شرح ذیل به رشته تحریر در آمده است:

فصل اول: به گفتمان­های پسامدرن در ژئوپلیتیک و چهارچوب نظری می‌پردازد. در این راستا، سوژگی ژئوپلیتیک، دیالکتیک ساختار/کارگزار در ژئوپلیتیک، خوانش ژئوپلیتیکی از دیاسپورا، هژمونی و ژئوپلیتیک، گفتمان­های ژئوپلیتیک، برندسازی ژئوپلیتیک و نظریه پخش ژئوپلیتیک، بحث می­شود.

فصل دوم: سوژه­‌های ژئوپلیتیک به عنوان منادیان ژئوپلیتیک پست مدرن و تعارضات این سوژه‌ها با موقعیت­های ژئوپلیتیکی خاورمیانه بررسی می‌گردد.

فصل سوم: به بررسی ساختارهای ژئوپلیتیکی منطقه­‌ای ایران، ترکیه و عربستان و تعاملات و تقابلات این ساختارها، پرداخته می‌شود.

فصل چهارم: در این فصل به بررسی کد/بینش و گفتمان­های متعارض ژئوپلیتیکی و عوامل فرا­منطقه­‌ای در خاورمیانه پرداخته می‌شود.

فصل پنجم: در خصوص هندسه­‌ها­ و سازه­‌های قدرت و همچنین ایدئولوژیک بودن نظام بین­‌الملل و الگوی هژمونی بحث می­‌شود.

فصل ششم: نتیجه­‌گیری مبسوط که بیانگر نوآوری و دستاوردهای کتاب می­‌باشد.

 

 

آخرین به روز رسانی در شنبه 09 آذر 1398 ساعت 11:03