عوامل ژئوپلیتیکی بحران زا در افغانستان و آینده پژوهی این بحران ها

اگر نخواهیم به گذشته خیلی دور افغانستان بپردازیم، بهتر است به عوامل نزدیک آغاز بحران افغانستان اشاره کنیم. یعنی قبل از کودتای کمونیستی مورد حمایت اتحاد جماهیر شوروی که منجر به تغییر گسترده ساختار و سیاست­ها شد.

در زمان ظاهر شاه و بعداز آن داوودخان، افغانستان دارای نظام­هایی نسبتا شبه دموکراتیک داشت که در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه تا حدی جلوتر بود. در شمال دیوار آهنین شوروی، درغرب آن ایران دو حزبی و سپس یک حزبی رستاخیز، در جنوب حاکمیت نظامیان پاکستانی، در شرق حکومت مائوئیستی چین، در خلیج فارس سرزمین­های تحت قیمومیت بریتانیا و سپس سرزمین­های تازه شکل گرفته تحت اقتدار ایران، در عراق دیکتاتوری عبدالکریم قاسم و سپس بعثی­ها. لذا فضای نسبتاً باز افغانستان فضایی شد که احزاب به ویژه کمونیست­ها بتوانند در آن کشور جولان دهند و مراکز دانشگاهی نیز به عنوان محل نزاع آنها درآید. روسای جمهور کمونیست افغانستان که با کودتا به قدرت رسیدند و افرادی همچون احمد شاه مسعود و حکمتیار از فعالین سیاسی و حزبی بودند که در دو جبهه متضاد با یکدیگر رقابت می­کردند و در غفلت حاکمیت احزاب کمونیست با پیوندی که با مسکو برقرار کردند موفق به کودتا و دست برتر را نسبت به رقیب پیدا کردند. حاکمیت کمونیست­ها در کابل و سپس حضور یکصد هزار نیروی نظامی شوروی در این کشور منطقه و نظام بین الملل را تحریک نمود که به مقابله با این تجاوز بپردازد که علاوه بر غرب، دنیای عرب و اسلام، مردم افغانستان بودند که با دریافت کمک­های خارجی  فراوان تحت عنوان مجاهدین بالاخره پس از چندین سال هم کمونیست­ها را شکست دهند و هم به تزلزل حاکمیت کمونیستی در مسکو کمک کند.

ادامه مقاله را از لینک زیر دریافت نمایید.

ارجاع به این تحلیل

فرجی راد،عبدالرضا (1400) عوامل ژئوپلیتیکی بحران زا در افغانستان و آینده پژوهی این بحران ها، ژئوپلیتیک و دیپلماسی، انجمن ژئوپلیتیک ایران

درباره نویسنده

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email
اسکرول به بالا